De orders lopen binnen, maar niet elke klant betaalt op tijd. Dat is vervelend, en kan snel grote gevolgen hebben voor je cashflow. Zeker als een klant in financiële problemen komt of failliet gaat.

Toch sta je als leverancier niet met lege handen. Er zijn verschillende juridische en praktische instrumenten om je risico te beperken en je positie te versterken. Hieronder vind je vijf van de belangrijkste.

1. Zorg voor een goed (uitgebreid) eigendomsvoorbehoud

Een eigendomsvoorbehoud houdt in dat geleverde goederen jouw eigendom blijven totdat de factuur is betaald. Veel ondernemers weten dat, maar onderschatten hoe ver je dit kunt uitbreiden.

Je kunt namelijk afspreken dat alle geleverde goederen jouw eigendom blijven totdat ook eerdere leveringen zijn betaald. Ook kun je het eigendomsvoorbehoud – binnen de grenzen van de wet – uitbreiden naar vorderingen uit eerdere leveringen en bepaalde bijkomende kosten, zoals montage- of installatiewerk en schadevergoeding wegens niet-nakoming van die overeenkomsten.

Dat kan in de praktijk veel verschil maken. Zeker als je klant regelmatig bestelt of als goederen moeilijk te onderscheiden zijn, vergroot een goed geformuleerd eigendomsvoorbehoud de kans dat je nog iets kunt terughalen.

Let wel: in de praktijk zijn goederen vaak al verwerkt of doorverkocht. Maar juist bij voorraad met verschillende omloopsnelheden kan dit instrument nog steeds effectief zijn.

2. Regel je algemene voorwaarden (en de toepasselijkheid)

De beste juridische bescherming zit vaak al in je algemene voorwaarden. Maar alleen als die ook daadwerkelijk van toepassing zijn.

Daar gaat het in de praktijk regelmatig mis.

Zorg er daarom voor dat je:

• je algemene voorwaarden vóór of bij het sluiten van de overeenkomst verstrekt; en
• duidelijk maakt dat ze van toepassing zijn (bijvoorbeeld via een handtekening of vinkje).

Als dit niet goed is geregeld, kan de wederpartij de algemene voorwaarden vernietigen. Daarmee vervallen belangrijke bepalingen, zoals je eigendomsvoorbehoud, aansprakelijkheidsbeperkingen of incassokosten.

Die discussie wil je liever voorkomen dan winnen.

3. Maak gebruik van het recht van reclame

Heb je geen (geldig) eigendomsvoorbehoud, dan heb je mogelijk nog een krachtig wettelijk instrument: het recht van reclame.

Dit recht houdt in dat je geleverde goederen kunt terugvorderen als de koopprijs niet wordt betaald. Daarvoor moet wel aan een aantal voorwaarden zijn voldaan, waaronder dat de koper in verzuim is en dat de goederen nog niet zijn verwerkt of doorgeleverd.

Belangrijk is dat je snel handelt. Het recht van reclame is namelijk aan strikte termijnen gebonden.

De wet kent twee vervaltermijnen. Het recht vervalt pas wanneer zowel:

• zes weken zijn verstreken nadat de vordering tot betaling opeisbaar is geworden; én
• zestig dagen zijn verstreken sinds de dag waarop de goederen bij de koper (of iemand die voor hem handelt) zijn opgeslagen.

Wordt aan die voorwaarden voldaan en roep je het recht tijdig en schriftelijk in, dan wordt de koop als het ware teruggedraaid en kun je je goederen terughalen.

4. Beperk je risico met vooruitbetaling, deelbetalingen of kleinere leveringen

Niet elke klant hoeft direct op rekening te kunnen kopen. Zeker bij nieuwe klanten, grote orders of maatwerk is het vaak verstandiger om je risico vooraf te beperken.

Denk bijvoorbeeld aan een aanbetaling, betaling in termijnen of levering in delen. Zo voorkom je dat je eerst volledig levert en pas daarna ontdekt dat betaling uitblijft.

Juist bij onbekende debiteuren is dat vaak praktischer dan achteraf procederen of zekerheden proberen uit te winnen. Het is bovendien commercieel vaak beter uitlegbaar dan het vragen van een persoonlijke borgstelling of bankgarantie.

Betaalt een klant een redelijke aanbetaling niet, of verzet hij zich tegen gespreide levering, dan zegt dat vaak al genoeg over het betalingsrisico.

5. Overweeg een kredietverzekering

Werk je met grote orders of heb je veel openstaande vorderingen, dan kan een kredietverzekering het overwegen waard zijn.

De verzekeraar beoordeelt de kredietwaardigheid van je klanten en geeft aan tot welk bedrag je veilig op rekening kunt leveren. Betaalt een klant niet, dan kun je (een deel van) je vordering vergoed krijgen.

Daar staat tegenover dat je gebonden bent aan limieten en voorwaarden. Lever je daarbuiten, dan ben je niet verzekerd. Het is dus geen wondermiddel, maar wel een effectief instrument om grote risico’s te beheersen.

Praktische conclusie

Niet-betalende debiteuren zijn nooit helemaal te voorkomen. Maar met de juiste juridische en praktische maatregelen kun je je positie aanzienlijk versterken.

De grootste winst zit vaak niet in wat je doet als het misgaat, maar in wat je vooraf hebt geregeld.

Zorg dus dat je algemene voorwaarden op orde zijn, denk na over zekerheden en ken je rechten. Daarmee voorkom je vaak dat een onbetaalde factuur uitgroeit tot een groot financieel probleem.